X

Feiten & Fabels

Op het internet zijn verschillende dingen te vinden over waterontharder en de werking ervan, sommige van deze dingen zijn niet waar. Hieronder hebben wij alle feiten en fabels op een rijtje gezet met daarbij alle benodigde uitleg.

"Een waterontharder mag niet in de meterkast geplaatst worden" - FABEL

 

Er zijn mensen die beweren dat een waterontharder niet in de meterkast geplaatst mag worden. Water en elektriciteit gaan niet goed samen, dat is een feit, maar dat de ontharder daarom niet in de meterkast mag is een fabel. In de meeste gevallen komt de watermeter zelf ook binnen in de meterkast, water is dus al aanwezig in de meterkast. Elke Delta waterontharder wordt in de fabriek op meerdere punten getest en daarom is een waterontharder in de meterkast geen enkel probleem.

"Kalk in kraanwater is goed voor onze botten" - FABEL

Hieronder staat een tabel om aan te geven hoeveel calcium we dagelijks nodig hebben en hoeveel procent we uit water halen. Bij een hardheid van 12,5 Duitse hardheid blijkt dit slechts 1,9% te zijn, wanneer we per dag 13 liter water zouden drinken komen we op onze dagelijkse behoefte. Ter vergelijking 800 ml halfvolle melk of 13 liter water voor uw dagelijkse behoefte aan kalk, hiermee geven we aan dat u geen kalkhoudend water nodig heeft. 

Calcium

Calcium komt vooral voor in zuivelproducten zoals melk en kaas. Brood, groenten en aardappelen bevatten veel minder calcium dan zuivelproducten, maar dragen wel bij aan de totale calciumvoorziening.

Bronnen:

Halfvolle melk (250 ml)
Spinazie (200 gram)
Kaas (voor 1 snee)
Sperziebonen (200 gram)
Aardappelen (200 gram)
Water met een hardheid van 12,5 DH (250 ml)

Hoeveelheid:

305mg
168mg
163mg
140mg
14mg
9mg

Opgenomen calcium

31%
17%
16%
14%
1%
1,9%

"Waterontharders hebben onderhoud nodig" - FEIT

Elke waterontharder heeft onderhoud nodig, dat is een feit. Al het water wat de woning in gaat komt door de ontharder heen, met het water komen regelmatig kleine deeltjes mee en deze zullen dus achterblijven in de ontharder. Het onderhoud is dus eigenlijk meer een reiniging, wij adviseren dit onderhoud eens in de 2 jaar. Gebeurt dit onderhoud niet zal de ontharder zijn werk minder goed kunnen doen met alle gevolgen van dien. Het zout dient zelf bijgevuld te worden.

 

"Onthard water is niet drinkbaar" - FABEL

Ontharding d.m.v. ionenuitwisselingsharsen is één van de procedés die door het Ministerie van Volksgezondheid is erkend voor de behandeling van water bestemd voor menselijke consumptie. Zo wordt zeer hard water in bepaalde stadsagglomeraties door de plaatselijke drinkwatermaatschappij gedeeltelijk onthard alvorens te worden verdeeld via het waterleidingnet.

Door de ionenuitwisseling wordt de samenstelling van het water gewijzigd. Calcium en magnesium worden omgewisseld voor natrium. De momenteel geldende indicatorparameterwaarde (1) voor natrium bedraagt 200 milligram per liter (2). Bij de ontharding van hard water met een initiële hardheid van bijvoorbeeld 30°f (3) (hetgeen een veel voorkomende hardheid is) tot 6°f wordt slechts 110 mg natrium per liter water toegevoegd. De normale voeding van een volwassene bevat 6.000 mg zout per dag (hetgeen overeenkomt met +3.500 mg natrium); een zoutarm dieet bevat tussen 1.000 en 2.000 mg zout. Dit voorbeeld -en dit geldt ook als algemene regel- toont aan dat circa 98% van de natriuminbreng afkomstig is van de voeding tegenover 2% van de waterontharding (4). Bij wijze van anekdote vermelden wij dat water van Badoit 150 mg natrium per liter bevat en water van Vichy een recordwaarde van 1.700 mg per liter, wat echter totaal geen afbreuk doet aan hun drinkbaarheid.

(1) “indicatorparameter” betekent dat deze parameter niet bepalend is voor de drinkbaarheid van het water.
(2) volgens de huidige Europese Drinkwater richtlijn 98/83/ EG.
(3) °f: Franse graad = 10 mg calciumcarbonaat per liter.
(4) “Human intake of minerals from drinking water in the European Communities: Hardness of drinking water and public health”, bladzijden 173-211.

"Onthard water is zout" - FABEL

In natriumchloride, dat met name in de keuken wordt gebruikt (in de volksmond “keukenzout” genoemd), is de zoute smaak afkomstig van de verbinding van natrium met chloriden. In onthard water stijgt het natriumgehalte, terwijl de hoeveelheid chloriden ongewijzigd blijft. Als de natriumsmaak al waarneembaar zou zijn, zou men hooguit kunnen zeggen dat het water “natriumhoudend” is (1). Een ander vaak gehoord verwijt aan het adres van regeneratiezout is dat het belastend is voor het milieu. Niets is minder waar. Bij een hardheid die van 30°f teruggebracht wordt tot 6°f, komt per regeneratie minder dan 40 gram zout in de riolering terecht per regeneratie, voor een verbruik van 100 liter water per dag en per persoon (2), hetgeen bijzonder weinig is! Bovendien is het regeneratiezout dat in de waterontharders wordt gebruikt een zeer zuiver product, van voedingskwaliteit (meer dan 99,5% natriumchloride) en worden zij streng gecontroleerd en gecertificeerd door bevoegde instanties. Vergeet anderzijds niet dat het door ontharding mogelijk is om aanzienlijke hoeveelheden zepen en detergenten te besparen; deze besparingen wegen zwaarder door op het milieu dan de mogelijke “milieubelasting” van het regeneratiezout. Hierdoor is de waterontharder ongetwijfeld een milieubewust product!

(1) “The impact of inorganic chemicals on water quality and health” (Bijlage 1st. Super. Sanita -1993), bladzijden 336340.
(2) Gemiddeld waterverbruik 26

"Waterontharders bevorderen de bacteriegroei" - FABEL

Stilstaand water bevordert bacteriegroei, dat is nu eenmaal een wet van de natuur. Wanneer u een fles water een tijdje open laat staan, ontwikkelt zij zich al snel tot een echte voedingsbodem (1) voor bacteriën. Niemand heeft er ooit graten in gezien, en terecht! In een waterontharder circuleert het water echter dagelijks, waardoor stilstand van het water zeer weinig voorkomt. Wanneer een waterontharder echter langere tijd niet wordt gebruikt (bijvoorbeeld tijdens een vakantieperiode), is het raadzaam het toestel, samen met het gehele leidingsysteem door te spoelen, door het water enkele minuten te laten stromen aan alle aftappunten (na de waterontharder). In het menselijk lichaam huizen gelukkig miljoenen bacteriën van de meest uiteenlopende soorten. Zij zorgen ervoor dat wij kunnen leven. In drinkwater komen slechts zeer weinig schadelijke bacteriën voor en ons immuunsysteem is daar om ze te neutraliseren. Internationale deskundigen zijn dan ook van oordeel dat de bacteriegroei in bijkomende waterbehandelingstoestellen totaal geen gevaar inhoudt voor de menselijke gezondheid (2)(3)(4). Bovendien is waterontharding een preventieve behandeling. Doordat kalkafzetting in de waterleidingen en boilers wordt voorkomen, wordt meteen de groei van een aantal gevaarlijke bacteriën, zoals legionella, afgeremd; kalkafzetting is immers een ideale voedingsbodem voor deze organismen.

(1) “Etude par épifluorescence de l’évolution de la microflore totale dans une eau minérale embouteillée”, (Water Res, 1987), bladzijden 469-474.
(2) Communiqué van Aqua Europa (februari 2000) ondertekend door Dokter J.-M. Delattre (Institut Pasteur, Rijsel), Dokter C. Fricker (Thames Water Laboratories, Reading) en Professor R. W. Schubert (Instituut voor Hygiëne, Frankfurt).
(3) Symposium “HPC in Drinking Water” in Genève (april 2002) onder toezicht van National Sanitation Foundation/World Health Organisation.
(4) World Health Organisation “Report of an Expert Meeting” on “HPC measurement in drinking water safety management”.

"Koud water hoeft niet onthard te worden" - FABEL

Niets belet de gebruiker om koud water in een normale woning te ontharden. Water dat drinkbaar is wanneer het de waterontharder binnenkomt, blijft dat ook bij het verlaten van het toestel. Hoewel koud water minder kalkaanslag veroorzaakt dan warm water, is het beter ook het koud water te ontharden. Allereerst omdat er een héél aantal huishoudtoestellen zijn waarbij water verwarmd wordt; en in al deze toestellen wordt koud water als basis gebruikt. Voor vaatwasfabrikanten is dit niets nieuws: zij bouwen steevast een waterontharder in hun toestellen in. Zelfs voor koudwatertoepassingen is het raadzaam onthard water te gebruiken. Kijkt u maar eens in de waterbak van uw hond of kat, waarvan u het water regelmatig ververst; na enkele maanden treedt ook hier duidelijk kalkaanslag op!

"Onthard water is corrosief" - FABEL

Natuurlijk zacht water, dat in sommige granietstreken wordt gevonden, is eerder agressief (1) en vreet soms in (2). Men mag zacht water echter niet verwarren met onthard (“verzacht”) water! Zij verschillen namelijk substantieel in hun minerale samenstelling. Natuurlijk zacht water bevat niet alleen weinig kalk, maar ook weinig opgeloste mineralen in het algemeen en kan bijgevolg de waterleidingen aantasten. Onthard water daarentegen is oorspronkelijk hard water, dat dus rijk is aan mineralen. De ontharding verlaagt het calcium- en magnesiumgehalte en gaat zo kalkaanslag tegen, maar wijzigt de hoeveelheid opgeloste mineralen niet. Onthard water kan dus niet invreten. Het biedt de voordelen van zacht water, maar niet zijn eventuele nadelen. Al kan een lage resthardheid goed lijken voor de leidingen, het is een fabel te denken dat de “kalklaag” gegarandeerd bescherming biedt tegen corrosie. Allereerst omdat deze kalklaag niet uniform opgebouwd wordt in het leidingsnetwerk; op sommige plaatsen zal deze niet gevormd worden, op andere plaatsen dan weer overmatig. Bovendien zijn er heel wat andere vormen van corrosie die juist bevorderd worden door kalkaanslag; de invreting kan dus om heel andere redenen onder de kalkaanslag aan de gang zijn, terwijl men denkt dat er geen vuiltje aan de lucht is! 27 (1) Agressiviteit: eigenschap van water om de kalk op te lossen waarmee het in aanraking komt. Dit is een gewone oplossingsreactie die plaatsvindt volgens de wetten van het chemische evenwicht. (2) Corrosief vermogen: eigenschap van water om metalen op te lossen. Het is een reactie van oxidereductie die wordt geregeld door de aanwezige redoxpotentialen. De betrokken ionen (natrium, calcium of magnesium) komen bij deze reactie niet te pas. op!

"Water dat bestemd is voor menselijke consumptie mag niet onder 15°TH onthard worden" - FABEL

De huidige Europese Drinkwaterrichtlijn 98/83/EG van 1998 betreffende het water voor menselijke consumptie bevat geen enkele verwijzing meer naar de hardheid, het calcium- of het magnesiumgehalte. Het gehalte aan natrium, die de calcium- en magnesium-ionen vervangt in geval van ontharding, wordt in diezelfde Europese Drinkwaterrichtlijn enkel nog als “indicator parameter” beschreven. Dit wil zeggen dat deze parameter niet bepalend is voor de drinkbaarheid van het water. De waterleidingbedrijven leveren water waarvan de hardheid sterk afhangt van de geografische en geologische oorsprong; sommige waters zijn van oorsprong zeer zacht, andere zijn dan weer zeer hard. Naargelang van zijn budget of het verwachte comfort staat het de consument vrij om het water dat door het waterleidingsbedrijf wordt geleverd, te ontharden. Bij de nationale/regionale implementatie van deze Europese richtlijn, hebben de 3 regionale regeringen in België (Vlaamse Gewest, Waals Gewest, Brussels Hoofdstedelijk Gewest) de nieuwe Europese drinkwaterrichtlijn op dit punt gevolgd. Zij maken enkel noch in een opmerking op een indicator parameter gewag van een minimale hardheid van het water. Deze is echter enkel van toepassing op het water dat door de waterleidingsbedrijven, na hun centrale waterbehandelingsproces, via het openbare leidingsnetwerk aan de eindgebruiker aangeleverd wordt en geldt dus niet voor de eindgebruiker zelf.

"Het calcium afkomstig van drinkwater is noodzakelijk voor de gezondheid" - FABEL

Het is al langer geweten onder artsen, voedingsdeskundigen en huismoeders: voldoende calcium is onontbeerlijk voor de gezondheid. En niet alleen voor vrouwen die borstvoeding geven en opgroeiende kinderen; ons hele leven lang hebben wij calcium nodig, vooral ter compensatie van de ontkalking die te wijten is aan het verouderingsproces. Calciumzouten die in drinkwater zijn opgelost, worden echter slechts in zéér beperkte mate opgenomen door het menselijk organisme. Zelfs kalkrijk water voorziet maar voor een klein deel in de calciumbehoefte. Het calcium dat door het menselijk lichaam wordt opgenomen, treft men vooral aan in melk en haar afgeleide producten (boter, kaas, …) en tal van voedingsmiddelen zoals gedroogde groenten en fruit, chocolade, vette vissoorten en zeevruchten, orgaanvlees en volkorenbrood. Water speelt slechts een ondergeschikte rol als het om de inbreng van calcium gaat. Daarom wordt ook geen calciumtekort ten gevolge van drinkwater vastgesteld in streken met natuurlijk zacht water.

"De ontharder is één van de beste energiebesparende middelen in huishouden" - FEIT

Aqua Belgica, de Belgische Federatie voor waterbehandeling, berekende, op basis van cijfers van het NIS, dat een Belgisch gezin van 4 personen op jaarbasis tot 650 euro kan uitsparen door het gebruik van een waterontharder. Een onderzoek, uitgevoerd in Amerika door het onafhankelijk Battelle Memorial Institute, een onafhankelijk test- en onderzoekscentrum voor toegepaste wetenschappelijke en technologische ontwikkeling, staaft de bevindingen van Aqua Belgica. Deze studie werd in 2009 uitgevoerd onder de leiding van de Water Quality Research Foundation (WQRF).

 

Zeepproducten en detergenten

Een modaal gezin gebruikt per jaar voor 420 euro aan zeepproducten: 186 euro voor reinigings- en onderhoudsproducten en 234 euro aan producten voor lichaamsverzorging. Door het gebruik van een waterontharder kan het totaal verbruik van detergenten tot 50% verminderd worden, wat een besparing oplevert van 210 euro. Door het ontbreken van kalk in onthard water daalt het gebruik van detergenten die men nodig heeft om schoon te maken immers aanzienlijk. Verder heeft men ook geen wasverzachters, antikalk middelen en dergelijke meer nodig bij het reinigen en schoonmaken. De Batelle studie toonde aan dat men voor het verwijderen van vlekken met koud water en met de helft van het gebruik van de detergenten eenzelfde resultaat bekwam wanneer onthard water gebruikt werd, ten opzichte van hard water. Onthard water gebruikt met andere woorden minder detergenten en heeft een energiebesparing tot gevolg doordat op een lagere temperatuur gewassen kan worden om hetzelfde resultaat te bekomen.

 

Energieverbuik

Uit cijfers van het Nationaal Instituut voor Statistiek blijkt dat een gemiddeld gezin op jaarbasis 419 euro spendeert aan warm water. Doordat er bij het gebruik van een ontharder geen kalkafzetting meer plaats vindt in de toestellen die met warm water werken, kan een gezin 15% besparen, wat een totaal geeft van 63 euro.

Het onderzoek van het Batelle Institute heeft uitgewezen dat waterontharders er mede voor zorgen dat waterverwarmingstoestellen en andere toestellen die water opwarmen hun efficiëntie behouden.

Zo werd vastgesteld dat huishoudelijke gasketels met een voorraadvat die werken op onthard water hun oorspronkelijke efficiëntie behouden gedurende een levensduur van 15 jaar. Hard water daarentegen kan leiden tot een verlies in efficiëntie tot 48%.

Ook de levensduur van elektrische boilers verhoogt sterk. Doordat er geen kalk meer in het water zit, kan de kalk zich ook niet meer opstapelen in de boiler. Dergelijke kalkaanslag heeft een negatief effect op de prestaties van de boiler. Volgens het Battelle Institute zal bij elektrische boilers die niet werken op onthard water “de levensduur van het verwarmingselement verminderen doordat de kalkaanslag de werkingstemperatuur van het element verhoogt”.

 

Vervanging van toestellen

Douchekoppen die werken met onthard water behielden in de studie een schitterende glans en een volledige doorstroming. Kranen waarbij onthard water gebruikt werd bleven goed functioneren tijdens het onderzoek bijna zo goed als de dag waarop ze geïnstalleerd werden.

Douchekoppen die werkten met hard water verloren 75% aan doorstromingscapaciteit in minder dan 18 maanden. Kranen die werkten met hard water konden hun vooropgestelde doorstromingscapaciteit van 5 liter per minuut niet behouden door de kalkophoping in de zeefjes. De zeefjes van kranen die gebruikt werden met niet onthard water, waren bijna volledig verstopt na amper 19 testdagen.

Tijdens het onderzoek liet men vaatwasmachines en wasmachines gedurende 30 dagen en 240 volledige wasbeurten draaien op onthard en hard water. De toestellen waarbij onthard water gebruikt werd hadden vrijwel geen sporen van kalkaanslag. Zoals het rapport vermeldt: het leek alsof de toestellen er terug als nieuw konden uitzien, door er gewoon even met een doek over te gaan. Bij de toestellen waarbij hard water werd gebruikt moest de binnenkant ontkalkt en schoongemaakt worden door de ophoping van aanslag en bezinksel.

Een gemiddeld gezin spendeert jaarlijks zo’n 200 euro aan het onderhoud en het vervangen van kranen, leidingen en warmwatertoestellen. Door het gebruik van onthard water is er geen onderhoud van de kranen en leidingen meer nodig en zullen warmwatertoestellen ook minder snel vervangen dienen te worden. Dit levert een jaarlijkse besparing op van 200 euro.

 

Kleding

Naast de langere levensduur van elektrische toestellen, ziet men ook dat kledij en huishoudlinnen een langere levensduur heeft wanneer onthard water gebruikt wordt bij het wassen. Door te wassen met zacht water kan er immers geen kalkaanslag plaatsvinden in de vezels.

Genomen dat een gemiddeld gezin 1.182 euro aan kledij en huishoudlinnen spendeert op jaarbasis, kan tot 177 euro (15%) bespaart worden op kledij doordat vroegtijdige slijtage niet optreedt.

De totale besparing:

Wanneer men alle bovenstaande besparingen optelt, kan een gezin op jaarbasis tot 650 euro besparen door het gebruiken van een waterontharder. Door de verlaging in energieverbruik en verbruik van detergenten, antikalk- en zeepproducten draagt hij bij tot een properder milieu. Tevens hebben toestellen die werken op onthard water een langere levensduur, wat maakt dat toestellen minder snel vervangen moeten worden.

Deze tekst komt uit de Sectorgids Aqua Belgica ‘Alles wat u wil weten over waterbehandeling’ 2015/2016